Alpaki – garść faktów – zwyczaje, pochodzenie, rozmiar, dieta

Alpaki, zwyczaje, pochodzenie, rozmiar
Alpaki, zwyczaje, pochodzenie, rozmiar
Urocze, łagodne i mięciutkie alpaki są cenione na całym świecie jako zwierzęta domowe i bydło. Nie ma dzikich alpak. Alpaki to udomowione wersje wikunii, południowoamerykańskich przeżuwaczy żyjących wysoko w Andach. Alpaki są spokrewnione z lamami, które są udomowionymi wersjami innego dzikiego przeżuwacza andyjskiego, guanako. Podczas gdy lamy są używane jako zwierzęta juczne, alpaki są hodowane głównie ze względu na ich miękką wełnę.

Alpaki - pochodzenie

Guanako i wigonie występują w całych Andach. Pochodzą od wielbłądowatych, które rozwinęły się w Ameryce Północnej i wyemigrowały do Ameryki Południowej 3 miliony lat temu. Zwierzęta te wyewoluowały w guanako i wigonie, a około 6000 lat temu ludzie w Andach zaczęli je udomawiać. Istnieją dwie rasy alpaki, Huacaya i Suri . Alpaki rasy Huacaya są bardziej powszechne.
Według Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) główną różnicą między rasami jest długość i delikatność włókna podobnego do wełny. Suri mają bardzo długie włókna, podczas gdy Huacaya mają bardziej zwarty „karbowany” polar z krótszymi włóknami.

Jak duże są alpaki?

Guanako są nieco większe niż alpaki i znacznie większe niż wigonie, ale są mniejsze i mniej masywnie zbudowane niż lamy. Alpaki to najmniejsi członkowie rodziny wielbłądów. Według Switzera średnia wysokość w kłębie wynosi 91,4 centymetra. Mają 120 do 225 cm długości i ważą od 55 do 65 kilogramów. Dla porównania lama ma prawie 1,2 m  na ramieniu i waży od 130 do 155 kg). Wielbłądy osiągają 2 m i ważą od 400 do 600 kg.

 

Naturalne siedlisko alpak

Dzikie guanako i wigonie żyją w szerokim zakresie siedlisk, od wysokiej i suchej pustyni Atacama w północnym Chile po wilgotną i burzliwą Ziemię Ognistą na południowym krańcu kontynentu. Alpaki występują również w Andach, na wysokości do 4800 metrów.

Obecnie alpaki możemy spotkać w wielu zakątkach świata. W Polsce zwyczaje alpak możecie poznać w hodowli alpak Happy Alpaca w Lachowicach w gminie Stryszawa niedaleko Żywca i Suchej Beskidzkiej. Co ciekawe – nie tylko możecie je tam odwiedzić, ale także zabrać na spacer w urokliwych okolicznościach beskidzkiej przyrody.

Zwyczaje alpak

Alpaki to bardzo towarzyskie stworzenia. Są delikatne i ciekawe, a po treningu mogą stać się wspaniałymi zwierzętami domowymi. Według FAO w stadach często znajdują się zwierzęta różnych gatunków lub rodzin taksonomicznych, takich jak lamy , kozy i owce.

Alpaki plują, gdy są zmartwione lub czują się zagrożone. Zdaniem Switzera czasami będą na siebie pluć, gdy rywalizują o jedzenie lub próbują zdobyć dominację. Nie plują na ludzi ani nie gryzą.

Buczenie alpak; według Alpaca Ventures wydają dźwięk jak „mmm”. Jednak wrzeszczą również, gdy pojawia się niebezpieczeństwo, a podekscytowane wydają dźwięk podobny do „warczenia”.

Alpaki w stadzie wybierają sobie miejsce do załatwiania potrzeb, zamiast wypróżniać się w przypadkowych miejscach, jak robi to wiele zwierząt.

Spacer z alpakami w Lachowicach (gmina Stryszawa)
Spacer z alpakami w Lachowicach (gmina Stryszawa)

Co jedzą alpaki?

Jako roślinożerne alpaki jedzą tylko roślinność. Jedzą głównie trawę, ale ich dieta może również obejmować liście drzew oraz marchewkę. Podobnie jak inne przeżuwacze, alpaki mają trójkomorowy żołądek, który skutecznie trawi błonnik. W przeciwieństwie do innych pasących się alpaki nie jedzą dużo. Ogólnie rzecz biorąc, alpaki zjadają codziennie 1,5% masy ciała.

Malutkie alpaki

Alpaki rozmnażają się raz w roku. Ciąża trwa od 242 do 345 dni i rodzi się tylko jedno potomstwo. Proces narodzin może potrwać do siedmiu godzin . Mała alpaka, zwana cria, waży od 8 do 9 kg. Samice są gotowe do rozmnażania w wieku od 12 do 15 miesięcy. Samce dojrzewają nieco dłużej i są gotowe do krycia w wieku od 30 do 36 miesięcy. Alpaki żyją do 20 lat. W hodowli alpak w Lachowicach urodził się m.in. Węgielek – więcej o nim przeczytacie na jego podstronie.

Czy alpaki są pod ochroną?

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody nie umieściła alpak na czerwonej liście gatunków zagrożonych. Guanako ( Lama guanicoe ) są jednak wymienione jako najmniej zagrożone wyginięciem ze względu na ich szeroki zasięg, dużą populację i występowanie na obszarach chronionych. 

Czy alpaki i lamy można krzyżować?

Lamy i alpaki mogą się krzyżować. Potomstwo nazywane jest huarizo.

Czy można jeść mięso alpaki?

Niektórzy Andyjczycy jedzą mięso alpaki. W Peru często podaje się go w ekskluzywnych restauracjach. My jednak polecamy przede wszystkim obcować z alpakami – i to najchętniej w hodowli w Lachowicach – a także nabyć bardzo przyjemne w dotyku produkty z wełny alpak. O ich wyjątkowych właściwościach przeczytacie tutaj 

Źródło: